Sakkara - Dashjoer - Memphis

Vandaag trokken we naar Saqqara, een enorme necropolis ten zuiden van Caïro. Eeuwenlang werden hier koningen, edellieden en hoge ambtenaren begraven. Het gebied hoorde bij Memphis, ooit de hoofdstad van het oude Egypte, en bevat graven en monumenten uit verschillende periodes van de Egyptische geschiedenis. Het bekendste monument is zonder twijfel de trappiramide van farao Djoser. Ze werd rond de 27e eeuw v.Chr. gebouwd en geldt als de oudste piramide van Egypte en als een van de eerste grote bouwwerken ter wereld die volledig uit gehouwen steen werden opgetrokken. De architect was Imhotep, die later zo beroemd werd dat hij zelfs als god werd vereerd. De piramide ontstond door verschillende mastaba’s – rechthoekige graftombes – steeds verder uit te breiden en boven op elkaar te bouwen. Zo ontstond uiteindelijk de typische vorm met zes treden. We wandelden verder door de omliggende necropolis, met resten van tempels, grafkamers en mastaba’s. Saqqara is eigenlijk één groot openluchtmuseum: hier zijn duizenden jaren Egyptische geschiedenis op één plek terug te vinden. Daarna bezochten we de piramide van Teti. Teti was de eerste farao van de zesde dynastie en zijn piramide was oorspronkelijk ongeveer 52,5 meter hoog. Aan de buitenkant lijkt ze tegenwoordig eerder op een hoop stenen, omdat de mooie kalkstenen bekleding in de oudheid werd weggehaald. Binnenin is er gelukkig veel meer bewaard gebleven. Bijzonder zijn vooral de Piramideteksten op de muren van de gangen en grafkamer. Deze spreuken en rituele teksten moesten de farao helpen om veilig het hiernamaals te bereiken. Ook het plafond van de grafkamer is indrukwekkend: gouden sterren tegen een donkerblauwe achtergrond, alsof de farao voor eeuwig onder de sterrenhemel rust. Een indrukwekkende dag op een plek waar je letterlijk tussen meer dan vierduizend jaar geschiedenis wandelt.

Vervolgens bezochten we het indrukwekkende Serapeum van Saqqara, een ondergronds grafcomplex waar de heilige Apis-stieren werden begraven. Deze dieren werden beschouwd als een levende verschijning van de god Ptah en kregen na hun dood een bijzonder plechtige begrafenis. Via lange, donkere gangen kwamen we bij enorme zijkamers met gigantische granieten sarcofagen. Sommige wegen tientallen tonnen, wat het des te indrukwekkender maakt dat ze duizenden jaren geleden naar deze ondergrondse ruimtes werden gebracht. Het Serapeum werd in de 19e eeuw herontdekt door de Franse archeoloog Auguste Mariette. De combinatie van smalle gangen, enorme stenen grafkisten en de mysterieuze sfeer maakte dit tot een van de meest bijzondere plekken van Saqqara.

Next up: een kamelentocht over de necropolis van Saqqara. Vanop de rug van de kamelen kregen we een heel ander uitzicht over het uitgestrekte woestijnlandschap, met de piramides en oude grafcomplexen in de verte. Het tempo lag rustig, waardoor we volop konden genieten van de omgeving. Met het zand onder ons, de stilte van de woestijn en duizenden jaren geschiedenis rondom ons voelde het even alsof we terug in de tijd reisden. Een bijzondere en heel leuke manier om Saqqara nog wat verder te ontdekken!

Vervolgens trokken we naar Dashjoer, een rustigere piramidezone ten zuiden van Saqqara. Hier bezochten we twee opvallende bouwwerken uit de tijd van farao Sneferu, de vader van Cheops. Eerst zagen we de Knikpiramide, die haar naam dankt aan de opvallende verandering van hellingshoek halverwege. Waarschijnlijk bleek de oorspronkelijke hoek tijdens de bouw te steil en werd het bovenste deel daarom minder scherp afgewerkt. Juist daardoor is deze piramide zo bijzonder: je ziet er als het ware hoe de Egyptenaren experimenteerden met de bouw van echte piramides. Daarna bezochten we de Rode Piramide, genoemd naar de roodachtige kalksteen waaruit ze is opgebouwd. Ze wordt beschouwd als de eerste geslaagde piramide met volledig gladde zijden en was een belangrijke stap richting de beroemde piramides van Gizeh. In de verte konden we ook nog de Zwarte Piramide zien, gebouwd voor farao Amenemhat III. Die is veel jonger en vandaag sterk vervallen, maar vormde een mooi extra uitzicht over het indrukwekkende landschap van Dashjoer. Een fascinerende plek waar je de evolutie van de Egyptische piramidebouw bijna stap voor stap kunt volgen.

Na Dashjoer zetten we onze trip verder naar Memphis, een van de belangrijkste steden uit het oude Egypte. Memphis werd volgens de overlevering rond 3100 v.Chr. gesticht en was tijdens de eerste dynastieën en het Oude Rijk de hoofdstad van Egypte. Ook daarna bleef de stad nog duizenden jaren een belangrijk religieus en bestuurlijk centrum. De stad was vooral verbonden met de god Ptah, de beschermgod van ambachtslieden en kunstenaars. Een leuk weetje: de naam Egypte zou via het Griekse Aigyptos afgeleid zijn van Hikuptah, de oude naam voor de tempel van Ptah in Memphis. Vandaag blijft van de ooit zo machtige stad vooral een archeologische site over, maar het is bijzonder om te beseffen dat we hier rondliepen op een plek die duizenden jaren geleden het politieke en religieuze hart van Egypte was. Een mooie volgende halte na de piramides van Saqqara en Dashjoer.

’s Avonds kregen we nog een prachtige afsluiter van de dag. Vanop het terras van ons hotel konden we de lichtshow bij de piramides en de Sfinx volgen. Met gekleurde verlichting, muziek en projecties kwamen de eeuwenoude monumenten helemaal tot leven. En dat allemaal gewoon vanuit ons hotel, met zicht vanop de eerste rij. Spektakel! Een indrukwekkend einde van een dag vol Egyptische geschiedenis.